الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
297
دقائق العلاج ( فارسي )
3 - ماء الاصول ديگر : سودا را نضج مىدهد و آن را لطيف مىكند . پوست ريشه كاسنى ، پوست ريشه باديان ، بسپايك پستهاى و گاو زبان از هركدام دو مثقال ، ريشه شيرينبيان پوست گرفته يك مثقال ، بادرنجبويه يك و نيم مثقال پوست هليله كابلى سه مثقال آنها را بنا بمعمول مىجوشانند و با ترنجبين شيرين مىكنند و سه روز مىآشامند و در روز چهارم دو مثقال افتيمون مىافزايند . 4 - ماء الاصول ديگر : مواد غليظ را نضج مىدهد و گرفتگيها را مىگشايد و مواد زائد را بيرون مىراند و بادشكن است و براى مقدمه اسنسقاء و استسقاء مفيد است . پوست ريشه باديان ، پوست ريشه كرفس ، پوست ريشه كاسنى از هركدام سى درهم ، پوست ريشه كور پانزده درهم ، باديان ، بزر كرفس از هركدام بيست درهم ، انجير زرد بيست عدد ، مويز پاككرده چهل درهم ، گل اذخر ( كاه مكه ) ده درهم آنها را در آب مىجوشانند و صاف مىكنند و چهار رطل عسل را به آن مىافزايند اندازه خوراكش از پانزده تا بيست درهم است . 5 - ماء بزر الكشوث : تخم كشوث ( كشوث را در اصطلاح كرمان گرگو نامند . م . ل ) صد جزء ، آب پانصد جزء بذر را مىكوبند و يك شب در آب مىخيسانند سپس تقطير مىكنند تا نصف آب خارج شود اين دارو ادرارآور ، معرق ، شيرآور و موجب قاعدگيست و براى استسقاء و تقويت معده ، كبد و طحال مفيد است و گرفتگيهاى احشاء را مىگشايد . 6 - ماء الحديد : اين دارو براى جلوگيرى از بواسير و زگيل و گوشت فاسد مشابه آهن است . آهك ، زرنيخ سرخ ، زاج سبز و نمك قليا از هركدام دو اوقيه آنها را كاملا مىسايند و چهار رطل آب در داخل شيشهاى بر آن ريخته و در شيشه را كاملا مىبندند پس از سه هفته آن را مىگشايند و اگر نمك قليا و آهك را با آن خمير كرده و بر يكى از جاهاى بيماريهائى كه گفته شد بگذارند آن را بهبود مىبخشد و گاهى كمى آهك ، صابون ، نمك قليا ، نوشادر